Nowe obowiązki opakowaniowe dotyczą firm wprowadzających na rynek opakowania lub produkty w opakowaniach. Rozporządzenie PPWR zmienia wymagania dotyczące ich projektowania, oznakowania i recyklingu oraz zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta — EPR. Wyjaśniamy, kogo dotyczą zmiany i jakie terminy warto uwzględnić w działalności firmy.
Nie wszystkie wymagania zaczynają jednak obowiązywać jednocześnie. Część przepisów jest już stosowana, inne będą wdrażane etapami. Równolegle przedsiębiorcy muszą realizować obowiązki wynikające z krajowych systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
EPR i PPWR — co oznaczają te skróty?
EPR, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, oznacza odpowiedzialność finansową lub finansową i organizacyjną za gospodarowanie odpadami powstającymi z produktów. W przypadku opakowań wiąże się między innymi z finansowaniem ich zbierania i zagospodarowania.
PPWR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Obejmuje szerszy zakres zagadnień: wymagania dotyczące składu i projektowania opakowań, ich oznakowania, przydatności do recyklingu, ponownego użycia oraz odpowiedzialności producentów.
EPR nie jest zatem nowym obowiązkiem powstałym dopiero wraz z PPWR. Rozporządzenie zmienia i ujednolica ramy jego funkcjonowania w obszarze opakowań.
Kogo mogą dotyczyć obowiązki opakowaniowe?
Wymagania mogą obejmować producentów, importerów, dystrybutorów oraz sklepy internetowe. Znaczenie ma rzeczywista rola przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw.
Podmiot odpowiedzialny za EPR nie zawsze jest firmą, która fizycznie wyprodukowała opakowanie. Ustalenie odpowiedzialności wymaga sprawdzenia, kto i w jaki sposób po raz pierwszy udostępnia opakowanie lub zapakowany produkt na rynku danego państwa.
Przy sprzedaży zagranicznej trzeba uwzględnić także odbiorcę dostawy, rodzaj opakowań oraz to, czy towar trafia do dalszej odsprzedaży, czy bezpośrednio do użytkownika końcowego. Sam fakt wysłania produktu za granicę nie wystarcza do określenia wszystkich obowiązków.
Jakie nowe obowiązki opakowaniowe należy sprawdzić?
Nowe obowiązki opakowaniowe obejmują dwa powiązane obszary: zgodność samego opakowania oraz realizację obowiązków EPR.
Pierwszym jest zgodność samego opakowania. W zależności od jego rodzaju i właściwego terminu mogą mieć znaczenie ograniczenia dotyczące substancji, dokumentacja zgodności, oznakowanie, możliwość recyklingu czy zawartość materiału pochodzącego z recyklingu.
Drugim jest realizacja obowiązków EPR. Może ona wymagać rejestracji, przekazywania danych o opakowaniach, ponoszenia kosztów systemowych oraz współpracy z organizacją odpowiedzialności producenta lub upoważnionym przedstawicielem.
Spełnienie wymagań dotyczących materiału opakowania nie zastępuje realizacji obowiązków rejestracyjnych i sprawozdawczych.
Najważniejsze terminy PPWR
| Termin | Znaczenie dla przedsiębiorców |
|---|---|
| 11 lutego 2025 r. | Wejście rozporządzenia PPWR w życie. |
| 12 sierpnia 2026 r. | Ogólna data rozpoczęcia stosowania rozporządzenia. Poszczególne wymagania mają jednak odrębne terminy. |
| Nie wcześniej niż 12 sierpnia 2028 r. | Przewidziany początek stosowania zharmonizowanego oznakowania składu materiałowego opakowań. Termin zależy również od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych. |
| Od 2030 r. | Kolejne wymagania dotyczące m.in. recyklowalności, udziału recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych, ograniczania zbędnych opakowań i ponownego użycia — z wyjątkami i terminami szczegółowymi. |
12 sierpnia 2026 r. nie jest jednym wspólnym terminem uruchomienia wszystkich nowych obowiązków.Harmonogram trzeba ustalić dla konkretnego wymagania i rodzaju opakowania.
Czy pojawia się jeden wspólny raport EPR dla całej UE?
PPWR przewiduje harmonizację zasad rejestracji i raportowania, ale przedsiębiorcy nie powinni zakładać, że jedna rejestracja automatycznie wystarczy do sprzedaży we wszystkich państwach Unii.
Komisja Europejska wskazuje, że należy nadal przestrzegać istniejących krajowych zasad rejestracji EPR. Dostosowanie rejestrów do nowych rozwiązań będzie następować według harmonogramu wynikającego z przepisów wykonawczych.
Terminy raportów, sposób przekazywania danych i zasady rozliczeń trzeba więc sprawdzać dla poszczególnych rynków. Rejestracja w polskim BDO nie zastępuje takiej weryfikacji.
Czy małe firmy są zwolnione?
Niewielka skala sprzedaży nie oznacza automatycznie całkowitego zwolnienia z EPR. Dla mniejszych podmiotów przewidziano określone uproszczenia, ale ich zastosowanie wymaga sprawdzenia właściwych warunków.
Nie należy traktować progu 10 ton opakowań rocznie jako ogólnego zwolnienia ze wszystkich obowiązków. Uproszczone raportowanie lub preferencyjne warunki nie muszą oznaczać braku rejestracji i opłat.
Jak przygotować firmę do zmian?
Aby przygotować firmę na nowe obowiązki opakowaniowe, warto połączyć przegląd dokumentacji z analizą rynków sprzedaży i stosowanych opakowań.
Przygotowania warto rozpocząć od:
- sporządzenia listy rynków i modeli sprzedaży;
- ustalenia roli firmy w poszczególnych łańcuchach dostaw;
- przeglądu rejestracji, umów i dotychczasowych rozliczeń;
- zebrania danych o materiałach i masach opakowań;
- pozyskania dokumentacji od dostawców;
- opracowania harmonogramu wymagań dotyczących obecnych i planowanych opakowań.
Zmiany mogą wymagać współpracy działów zakupów, sprzedaży, logistyki i osób odpowiedzialnych za ochronę środowiska. Wcześniejszy przegląd pozwala zaplanować działania przed kolejnym terminem raportowania lub zamówieniem nowej partii opakowań.
Jeżeli Twoja firma sprzedaje produkty na rynkach zagranicznych, poznaj zakres wsparcia MASAD w realizacji obowiązków opakowaniowych EPR.
Źródła
- Rozporządzenie PPWR (UE) 2025/40
- Komisja Europejska — opakowania i odpady opakowaniowe
- Komisja Europejska — EPR dla małych przedsiębiorstw
Stan informacji: 21 października 2026 r.